I.ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngữ Văn là một trong những môn học chính trong nhà trường. Nó được coi là một môn nghệ thuật mang tính khoa học. Đó là một loại hình nghệ thuật phản ánh chân thực cuộc sống bằng hình tượng thông qua ngôn ngữ , góp phần bồi dưỡng lòng yêu nước , niềm tự hào dân tộc , hình thành kĩ năng giao tiếp, ứng xử làm phong phú tâm hồn và vẻ đẹp nhân cách.
Xã hội ngày càng phát triển, khoa học kỹ thuật ngày càng hiện đại thì nhu cầu về đời sống tinh thần ngày càng phong phú, đa dạng. Khi còn cuộc sống tinh thần, con người còn có nhu cầu thẩm mĩ, chú trọng đến tình cảm thì văn học lại càng có sức sống bền vững. Nó được coi là thứ “vũ khí vô song” bởi “văn học là nhân học”; dạy văn là dạy cách làm người.
II. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Những năm qua, ngành giáo dục đã chỉ đạo việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học ở tất cả các môn học trong đó có môn Ngữ Văn. Tuy nhiên điều khiến cho những giáo viên dạy Văn thấy trăn trở , băn khoăn đó là hiện nay học sinh thường tìm đến với các môn học tự nhiên như một như cầu tất yếu để thuận lợi cho công việc sau này. Nhiều em cho rằng Văn là môn khoa học xã hội nên tính ứng dụng không cao, dẫn đến tình trạng chán học Văn ,thậm chí học mang tính chiếu lệ , đối phó. Số học sinh thích học Văn đang ít dần đi.
Vì vậy, việc đổi mới dạy học bắt đầu từ khâu hướng dẫn học sinh học ở nhà nhằm nâng cao năng lực tự học cho học sinh để các em cảm nhận được cái hay , cái đẹp, biết yêu thương chia sẻ với chính cuộc đời từ trong mỗi trang sách là điều hết sức cần thiết.
Đó chính là cơ sở nhằm tạo hứng thú trong học tập cho học sinh , khơi dậy niềm đam mê tìm về với Văn học, tìm về với dòng chảy của truyền thống.
III. NHỮNG NỘI DUNG CẦN TẬP TRUNG ĐỔI MỚI:
Hiện nay, Giáo viên mặc dù đã có ý thức đổi mới phương pháp dạy học Văn nhưng việc thực hiện chỉ mới mang tính chất hình thức , chưa đem lại hiệu quả như mong muốn. Một số giáo viên vẫn còn thói quen dạy học theo kiểu truyền thụ kiến thức một chiều: Giáo viên giảng giải, học sinh lắng nghe, ghi nhớ và biết nhắc lại đúng những điều mà giáo viên đã truyền đạt. Giờ học tác phẩm văn chương vì thế vẫn chưa thu hút được sự chú ý của người học. Một bộ phận không nhỏ học sinh vẫn tỏ ra bàng quan, thờ ơ với văn chương. Về phía học sinh, tồn tại lớn nhất là thói quen thụ động, ghi nhớ và tái hiện lại một cách máy móc, rập khuôn những gì giáo viên đã giảng. Đa phần học sinh chưa có thói quen chủ động tìm hiểu, khám phá bài học ,chưa có hào hứng và chưa quen bộc lộ những suy nghĩ, tình cảm của cá nhân trước tập thể, cho nên khi phải nói và viết, học sinh cảm thấy khá khó khăn. Trong khi đó nhiều em còn lơ là trong việc chuẩn bị bài ở nhà. Vậy làm thế nào để học sinh tích cực , tự giác hơn?
Để nâng cao năng lực tự học của học sinh , giúp các em hứng thú với môn học này phải bắt đầu từ chính giáo viên . Trước hết, cần đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy và học. Giáo viên phải từng bước chuyển từ phương pháp giảng dạy truyền thụ kiến thức một chiều sang phương pháp dạy học mới, trong đó học sinh dưới sự tổ chức, gợi mở, dẫn dắt của giáo viên tự mình chiếm lĩnh bài văn, tự rút ra những kết luận, những bài học cần thiết cho mình với sự chủ động tối đa. Có như vậy, học sinh mới thấy hứng thú và cảm thấy mình cũng là người “đồng sáng tạo” với tác giả, như quan điểm của mỹ học tiếp nhận.
Giáo viên cần tích cực trong việc soạn giáo án, sử dụng thiết bị, công nghệ tạo nên những bài giảng phong phú , mới lạ cuốn hút học sinh .Giảng bài phải sinh động , dễ hiểu , tránh nhàm chán . Tuy nhiên đây là việc làm khó đòi hỏi phải giáo viên phải đầu tư cho công tác chuẩn bị bài soạn ở nhà.Công nghệ thông tin sẽ mở ra triển vọng to lớn trong việc đổi mới các phương pháp và hình thức dạy - học cho học sinh .Học sinh có thể tự làm việc với máy vi tính, tự tiếp cận, khai thác và xử lý thông tin trên mạng Internet. Người học có thể làm việc độc lập hay kết hợp với nhiều thành viên trong và ngoài lớp, ở một hay nhiều quốc gia để thực hiện việc học tập của mình.
Thông qua bài giảng điện tử, giáo viên có nhiều thời gian để đặt các câu hỏi gợi mở, tạo điều kiện cho học sinh hoạt động nhiều hơn trong giờ học. Đó là những tiền đề để sau khi tốt nghiệp người học sẽ làm chủ kiến thức của mình, biết tiếp thu và vận dụng sáng tạo những thành tựu của công nghệ thông tin trong quá trình công tác.
Bên cạnh đó, chúng ta cần cải tiến cách thi cử phù hợp với yêu cầu và chuẩn kiến thức. Công tác kiểm tra đánh giá phải kịp thời, công bằng ,khách quan , động viên , khuyến khích.Thi cử phải kết hợp hài hoà giữa những gì học sinh được học và những gì là sáng tạo riêng của người học. Đề thi nên kết hợp dạng đề thi thông thường và đề “mở”; cần có cả hai loại là đề nghị luận văn học và nghị luận xã hội. Nội dung đề thi cần cải tiến theo hướng phát huy tính tư duy, óc sáng tạo của người học, tránh lối học vẹt, học thuộc lòng. Tất cả những đổi mới trên đều nhằm mục đích hướng tới đối tượng là người học, giúp học sinh ở lớp thì luôn tích cực , chủ động , say mê. Ở nhà luôn tích cực , tự giác, tìm tòi.
IV. MỤC TIÊU PHẤN ĐẤU ĐẠT ĐƯỢC ĐẾN HẾT THÁNG 5 NĂM 2010:
1. Đối với Giáo viên:
Thực hiện có hiệu quả trong việc đổi mới phương pháp.
2. Đối với Học sinh:
Hứng thú trong học tập.
3.Chất lượng bộ môn:
Giỏi: 2,5 % ; Khá: 35 % ; Trung bình: 55,5 % ;Yếu : 7 %
V.KẾT LUẬN :
Đổi mới phuơng pháp dạy học nhằm nâng cao năng lực tự học, khơi gợi hứng thú học tập cho học sinh là điều hết sức cần thiết. Đây không phải là việc làm "biết rồi nói mãi khổ lắm" mà là việc làm luôn mới trong công tác dạy học.
Trên đây là những suy nghĩ của tôi , chắc còn nhiều thiếu sót . Rất mong sự góp ý của các đồng nghiệp
Nguyễn Thị Tân
